Një kod QR për produkt dhe ambalazh: çfarë kërkon neni 12 i PPWR-së

Që nga 12 gushti 2026, çdo ambalazh që vendoset në tregun e BE-së i nënshtrohet Rregullores (BE) 2025/40 për ambalazhet dhe mbetjet e ambalazheve, e njohur si PPWR. Kjo përfshin edhe ambalazhin e mallrave që prodhuesit nga Shqipëria dhe Kosova eksportojnë te blerësit në BE. Deri tani është folur më shumë për përmbajtjen e ricikluar, objektivat e ripërdorimit dhe etiketën për ndarjen e mbetjeve, që ende nuk ekziston. Fjalia nga e cila varet sa kode do të përfundojnë të shtypura mbi ambalazhin tuaj është më e shkurtër. Ajo gjendet në fund të nenit 12, paragrafi 5 (përkthim jozyrtar):

Kur e drejta e Bashkimit kërkon që informacioni për produktin e paketuar të jepet përmes një bartësi të dhënash, për informacionin e kërkuar për produktin e paketuar dhe për ambalazhin përdoret një bartës i vetëm i të dhënave, dhe të dyja duhet të jenë lehtësisht të dallueshme.

Pra, një kod për çdo ambalazh, jo një kod për çdo rregullore. Rregulli është me kusht, dhe kushti po fillon të plotësohet. Nga 18 shkurti 2027, çdo bateri që shitet në BE mban një kod QR, dhe pas baterive vijnë grupet e para të produkteve sipas ESPR-së. Sa herë që një nga këto produkte shitet i paketuar, të dhënat e produktit dhe të ambalazhit do të kalojnë përmes të njëjtit bartës, ndaj ia vlen të vendosni që tani ku do të çojë ai.

PPWR nuk krijon pasaportë për ambalazhet

Rregullorja për ambalazhet nuk e përdor shprehjen „pasaportë digjitale e produktit“ në asnjë nga nenet e saj. Për ambalazhin ajo ka mjete të tjera. Prodhuesi kryen vlerësimin e konformitetit, mban dokumentacionin teknik sipas aneksit VII dhe harton deklaratën e konformitetit të BE-së sipas nenit 39, në bazë të modelit në aneksin VIII, dhe duhet ta përditësojë vazhdimisht. Neni 15, paragrafi 5, kërkon mbi ambalazh numrin e tipit, të partisë ose numrin serial. Paragrafi 6 i të njëjtit nen kërkon emrin dhe adresën postare të prodhuesit mbi ambalazh ose në një kod QR apo bartës tjetër të dhënash.

Të gjitha këto zbatohen që nga 12 gushti 2026 dhe asnjëra prej tyre nuk është pasaportë. Nëse lexoni se PPWR sjell një „pasaportë të ambalazhit“ nga viti 2027 ose 2028, ky pohim nuk vjen nga teksti i rregullores.

Duhet parë edhe kush është në të vërtetë prodhuesi. Sipas nenit 3, paragrafi 1, pika 13, ky është çdo person fizik ose juridik që prodhon ambalazh ose produkt të paketuar. Si rregull, një prodhues mobiljesh që i paketon vetë dollapët në kuti është prodhuesi i këtyre kutive sipas PPWR-së. Deklaratën e konformitetit e harton ai, jo furnizuesi i kutive, dhe sipas nenit 39, paragrafi 4, merr përsipër përgjegjësinë për përputhshmërinë e ambalazhit.

Ku i referohet PPWR pasaportës së produktit

Lidhja midis ambalazhit dhe pasaportës digjitale të produktit shprehet qartë në konsideratën 70 të Rregullores (BE) 2025/40. Ajo nis me idenë se mbi ambalazh nuk duhet të shumohen etiketat dhe vazhdon (përkthim jozyrtar): „Në veçanti, kur produkti i paketuar mbulohet nga Rregullorja (BE) 2024/1781 ose nga akte të tjera të së drejtës së Bashkimit që kërkojnë një pasaportë digjitale të produktit, kjo pasaportë digjitale e produktit duhet të përdoret gjithashtu për dhënien e informacionit përkatës sipas kësaj rregulloreje.“

Konsideratat e shpjegojnë rregulloren, por vetë nuk janë detyruese. Detyruese është fjalia për bartësin e vetëm të të dhënave në nenin 12, paragrafi 5. Konsiderata 70 tregon si e ka përfytyruar ligjvënësi këtë rregull në praktikë: informacioni për ambalazhin gjendet brenda pasaportës së produktit, pas të njëjtit kod.

Dy dispozita të tjera përcaktojnë si duhet të sillet një kod i tillë i përbashkët. Sipas nenit 12, paragrafi 5, informacioni i etiketave që jepet në mënyrë elektronike nuk duhet të shfaqet bashkë me informacione të tjera të destinuara për qëllime shitjeje ose marketingu. Neni 15, paragrafi 7, kërkon që të dhënat identifikuese të prodhuesit të mos fshehin informacionin që aktet e tjera të BE-së kërkojnë për produktin e paketuar dhe të mos ngatërrohen me të. Në ekranin e telefonit ne e kuptojmë kështu: një skanim, dy grupe të dhënash qartësisht të ndara dhe asnjë përmbajtje marketingu e shfaqur pranë informacionit të etiketës.

Cilat produkte do të kenë nevojë për një bartës të vetëm dhe nga kur

Rregulli i bartësit të vetëm në nenin 12, paragrafi 5, të PPWR-së fillon të veprojë vetëm aty ku një akt tjetër i BE-së kërkon tashmë bartës të dhënash mbi produktin. Grupi i parë i madh janë bateritë. Sipas nenit 13, paragrafi 6, të Rregullores (BE) 2023/1542 për bateritë, nga 18 shkurti 2027 të gjitha bateritë mbajnë kod QR. Për bateritë e automjeteve elektrike, bateritë e mjeteve të lehta të transportit si biçikletat dhe trotinetat elektrike, si dhe bateritë industriale mbi 2 kWh, ky kod të çon te pasaporta e baterisë që kërkon neni 77. Sipas leximit tonë, një bateri që shitet në kuti nga kjo datë ka një kod të vetëm që u shërben të dyja rregulloreve.

Produktet që mbulon rregullorja ESPR vijnë më pas, me miratimin e akteve të deleguara përkatëse. Sipas kalendarit të vetë Komisionit Evropian, i pari, për hekurin dhe çelikun, pritet në fund të vitit 2026, dhe do të kalojnë të paktën 18 muaj para se pasaporta të bëhet e detyrueshme. Tekstilet priten në vitin 2027, mobiljet në vitin 2028. Këto janë data të pritshme, jo të fiksuara. Jashtë ESPR-së, detergjentët marrin pasaportë më së hershmi nga 23 shtatori 2029 sipas Rregullores (BE) 2026/405, ndërsa lodrat nga 1 gushti 2030 sipas Rregullores (BE) 2025/2509 për sigurinë e lodrave.

Nëse asnjë akt i BE-së nuk kërkon bartës të dhënash për produktin tuaj, neni 12, paragrafi 5, nuk zbatohet për ju dhe PPWR ende nuk kërkon kod QR mbi ambalazhin tuaj (ambalazhi i ripërdorshëm do të ketë nevojë për të nga viti 2029). Kodi QR i përmendur në nenin 12, paragrafi 1, është vullnetar: operatorët ekonomikë mund ta vendosin, por nuk janë të detyruar.

Cilat të dhëna të ambalazhit do të qëndrojnë pas kodit dhe nga kur

Rregullorja (BE) 2025/40 e plotëson me faza pjesën e ambalazhit në kodin e përbashkët. Këto janë datat që kanë rëndësi për bartësin e të dhënave:

• Që nga 12 gushti 2026, emri dhe adresa postare e prodhuesit mund të jepen përmes një kodi QR ose bartësi tjetër të dhënash, në vend që të shtypen mbi ambalazh (neni 15, paragrafi 6).
• Nga 12 shkurti 2027, nëse ambalazhi tregon se merrni pjesë në një skemë të përgjegjësisë së zgjeruar të prodhuesit, siç bën shenja Pika e Gjelbër, ky identifikim lejohet vetëm brenda një kodi QR ose bartësi tjetër digjital të hapur (neni 12, paragrafi 9).
• Nga 12 gushti 2028, ose 24 muaj pas akteve zbatuese të Komisionit nëse kjo ndodh më vonë, ambalazhi mban një etiketë të harmonizuar për përbërjen e materialit, që t'i ndihmojë konsumatorët ta ndajnë saktë (neni 12, paragrafi 1). Aktet duhej të ishin miratuar deri më 12 gusht 2026 dhe ende nuk janë miratuar, ndaj data mund të shtyhet.
• Nga 12 shkurti 2029, ose 30 muaj pas aktit zbatues nëse kjo ndodh më vonë, ambalazhi i ripërdorshëm mban një etiketë, ndërsa informacioni shtesë jepet përmes një kodi QR ose bartësi të ngjashëm (neni 12, paragrafi 2).
• Nga 1 janari 2030, ose më vonë nëse aktet e Komisionit vonohen, ambalazhi plastik duhet të ketë një përqindje minimale përmbajtjeje të ricikluar, për shembull 30% për ambalazhin e ndjeshëm ndaj kontaktit prej PET-i dhe 35% për shumicën e ambalazheve të tjera plastike (neni 7). Ambalazhi duhet gjithashtu të jetë projektuar për riciklim dhe të arrijë klasën e performancës A, B ose C, me disa përjashtime (neni 6).

Çdo hap shton të dhëna në të njëjtin vend. Asnjë prej tyre nuk kërkon kod të ri, me kusht që i pari të çojë te një regjistrim që mund të zgjerohet.

Çfarë duhet vendosur para se një kod i dytë të shkojë në shtyp

Gabimi i kushtueshëm është kodi i dytë QR: një për pasaportën e produktit dhe një tjetër për ambalazhin, të menaxhuar nga sisteme të ndryshme dhe të shtypur njëri pranë tjetrit. Neni 12, paragrafi 5, i PPWR-së e përjashton këtë kudo ku kushti i tij plotësohet. Zëvendësimi i një kodi të shtypur në një linjë të tërë produktesh do të thotë grafikë e re, tirazhe të reja dhe muaj të tërë me të dy versionet në treg.

Një pjesë e përgatitjes mund të bëhet që tani. Bëni listën e ambalazheve për çdo produkt: materiali, pesha, furnizuesi dhe tregjet ku shitet. Përcaktoni kush është prodhuesi sipas PPWR-së për çdo ambalazh, sepse ai harton deklaratën e konformitetit. Pastaj zgjidhni një kod që nuk do të ndryshojë, një kod që mban një identifikues të përhershëm, për shembull një adresë GS1 Digital Link, dhe që të çon te një regjistrim që mund ta zgjeroni me të dhënat për vitet 2028 dhe 2030.

Kështu e trajtojmë ambalazhin me klientët tanë. Të dhënat e ambalazhit hyjnë në pasaportën e produktit si një pjesë më vete, e shënuar qartë, pas të njëjtit kod QR të përhershëm, që të dhënat për etiketën e harmonizuar të mund të shtohen më vonë pa e ndryshuar kodin. Në faqen DPP për ambalazhin shpjegojmë si e ndërtojmë këtë zgjidhje së bashku me ju, dhe në përmbledhjen tonë për PPWR-në përditësojmë afatet sa herë që Komisioni miraton akte zbatuese.

PPWR nuk do t'i japë ambalazhit tuaj një pasaportë më vete. Nëse e merr produkti juaj, vendi i ambalazhit është brenda saj.