Pasaporta e baterisë: 71 pika të dhënash, dhe biçikleta elektrike mbart më shumë fusha të detyrueshme

Deri më 18 shkurt 2027 kanë mbetur më pak se gjashtë muaj, dhe pyetja e parë që bën çdo prodhues është gjithmonë e njëjta: çfarë saktësisht hyn në pasaportë. Deri tani përgjigjja ishte „lexoni Aneksin XIII“. Nga mesi i gushtit ka një përgjigje më të mirë.

Komisioni Evropian ka publikuar Guidance Document: Digital Batteries Passport – data points by category, versioni 2.0, me datë 15 gusht 2026. Është një tabelë ku çdo fushë ka emrin e vet, burimin ligjor në Rregulloren për Bateritë dhe shënimin veçmas për tri kategoritë — bateri për automjete elektrike (EV), për mjete të lehta transporti (LMT) dhe bateri industriale mbi 2 kWh.

E shkarkuam dhe i numëruam. Janë 71 pika të dhënash. Ja çfarë del prej tyre.

Çfarë përmbajnë 71 fushat

Gjashtëmbëdhjetë të parat janë identiteti i baterisë: identifikuesi unik, kush e vendos në treg, prodhuesi dhe adresa e tij, kategoria, modeli dhe numri i serisë, vendi dhe data e prodhimit, pesha, kapaciteti, kimia. Aty hyjnë edhe substancat e rrezikshme përveç merkurit, kadmiumit dhe plumbit, agjentët e përdorshëm për shuarjen e zjarrit, si dhe lëndët e para kritike të pranishme mbi 0,1% të peshës.

Pikat 17 deri në 24 janë blloku i qëndrueshmërisë: deklarata e gjurmës së karbonit dhe klasa e performancës së saj, burimi i përgjegjshëm i lëndëve sipas politikës së kujdesit të duhur (due diligence), dhe përqindjet e përmbajtjes së ricikluar — veçmas për kobaltin, litiumin, nikelin dhe plumbin.

Pikat 25 deri në 39 janë elektrokimia: kapaciteti nominal në Ah, tensioni minimal, nominal dhe maksimal me intervalet e temperaturës, fuqia, jetëgjatësia e pritshme në cikle dhe testi referues me të cilin është matur, efikasiteti energjetik i ciklit të plotë (round trip) në 50% të jetës në cikle, C-rate.

Pikat 40 deri në 47 mbulojnë shënimet, deklaratën e BE-së të konformitetit, informacionin për mbetjet e baterive, përbërjen e detajuar të katodës, anodës dhe elektrolitit, dhe — gjë që përmendet rrallë — kodet e pjesëve këmbyese dhe kontaktet e atij që i furnizon.

Kategoria me më shumë fusha të detyrueshme nuk është bateria e automjetit elektrik

Ky është numri që befason. I numëruar sipas kolonave:

LMT — 50 fusha të detyrueshme. EV — 47. Industriale — 32.

Pra, bateria e një biçiklete elektrike mbart më shumë fusha të detyrueshme se bateria e një makine elektrike, dhe tetëmbëdhjetë më shumë se një bateri industriale prej disa megavat-orësh. Arsyeja nuk është ashpërsia ndaj transportit të lehtë, por e kundërta: te bateritë industriale 26 fusha janë me kusht dhe jo të detyrueshme, kundrejt 8 për EV dhe 8 për LMT. Rregullatori la më shumë „varet nga rasti“ pikërisht aty ku konfigurimet ndryshojnë më shumë.

Pasoja praktike për një prodhues LMT është e thjeshtë dhe e pakëndshme. Nëse keni menduar se preken më pak sepse produkti juaj është më i vogël, dokumenti nuk e mbështet këtë.

Në 20 vende tri kategoritë nuk përputhen

Nuk është një listë e vetme me tri shenja. Në 20 nga 71 pikat, të paktën një kategori ndryshon nga dy të tjerat — dhe mospërputhjet nuk janë të rastësishme.

Grupi i qëndrueshmërisë dhe performancës — jetëgjatësia e pritshme, testi referues, efikasiteti energjetik, C-rate, fuqia, rënia e fuqisë, rezistenca e brendshme — është i detyrueshëm për EV dhe LMT, por me kusht për bateritë industriale.

Pika 33, pragu i kapacitetit për shterim, kërkohet vetëm për EV. Për LMT dhe bateritë industriale shprehimisht nuk plotësohet.

Ndërsa gjendja e shëndetit (state of health) ndahet në mes: një pikë është e detyrueshme për EV dhe nuk kërkohet për dy të tjerat, ndërsa pesë pikat pasuese janë saktësisht e kundërta — të detyrueshme për LMT, me kusht për bateritë industriale dhe nuk kërkohen për EV.

Pjesa që e ndryshon projektin

Nëse do të lexoni vetëm një gjë nga dokumenti, le të jetë kjo. Pikat 51 deri në 71 nuk janë specifikim i produktit. Ato janë vlera që ndryshojnë ndërsa bateria punon: fuqia dhe rënia e fuqisë, rezistenca e brendshme, gjendja e shëndetit, numri i cikleve të karikimit, gjendja e ngarkesës, dhe — e shkruar fjalë për fjalë — „ngjarje negative, si aksidente“.

Ka edhe një fushë për statusin e baterisë, të përcaktuar si „origjinale“, „e ripërdorur për qëllim tjetër“ (repurposed), „e ripërdorur“, „e riprodhuar“ ose „mbetje“.

Kjo do të thotë se pasaporta nuk është një dokument që e plotëson dhe e arkivon. Është një regjistrim që e mirëmbani gjatë gjithë jetës së produktit. Dallimi mes këtyre të dyjave është dallimi mes një skedari të njëhershëm dhe një sistemi që punon, dhe ai vendos nëse projekti juaj zgjat tre muaj apo bëhet proces i përhershëm.

Pse kjo ka rëndësi edhe për tekstilet

Bateritë janë grupi i parë i produkteve me pasaportë të detyrueshme, jo i fundit. Pasaporta digjitale e produktit sipas ESPR vjen grup pas grupi, dhe kalendari deri në 2030 është publikuar tashmë.

Kjo e bën dokumentin të vlefshëm edhe për prodhuesit që s’kanë lidhje me bateritë — edhe për prodhuesit e veshjeve me fason në Shqipëri dhe Kosovë që eksportojnë në BE: është pamja paraprake më e afërt që kemi për formën që do të marrë një akt i deleguar për tekstilet ose çelikun. Jo vetë fushat, por struktura — një listë me emra, një burim ligjor për çdo fushë, dallimi mes të detyrueshmes, të kushtëzuarës dhe asaj që nuk kërkohet, si dhe një bllok i veçantë të dhënash që përditësohen gjatë përdorimit.

Çfarë të mos supozoni për këtë dokument

Tri rezerva që dokumenti i vendos vetes, që ia vlen t’i lexoni para se të ndërtoni një projekt mbi të.

Ai nuk është specifikim. Teksti thotë shprehimisht se nuk përfaqëson qëndrimin zyrtar të Komisionit dhe nuk zgjeron të drejta apo detyrime. Baza ligjore mbetet Rregullorja (BE) 2023/1542.

Disa fusha ende mbajnë shënimin „formati ende për t’u përcaktuar“ — përfshirë ato rreth gjurmës së karbonit. Nëse po projektoni një bazë të dhënash sot, lërini këto kolona fleksibël.

Dhe versioni është 2.0. Do të vijnë të tjera. Vetë dokumenti premton sqarime të mëtejshme për përkufizimet, njësitë matëse dhe formatet.

Çfarë të bëni këtë javë

Merrni tabelën dhe krahasojeni me atë që keni tashmë. Disa nga fushat — prodhuesi, modeli, seria, pesha, kapaciteti, kimia — pothuajse me siguri ekzistojnë tashmë në ERP-në ose në specifikimet tuaja. Pyetja është cilat mungojnë, jo nëse nisni nga zero.

Ndani fushat dinamike nga ato statike. Grupi i parë kërkon lidhje me produktin pasi ai është shitur. I dyti jo. Ky është vendimi me pasojat më të rënda për arkitekturën tuaj.

Kontrolloni në cilën kategori jeni në të vërtetë. Neni 77(1) flet për çdo bateri LMT, çdo bateri industriale mbi 2 kWh dhe çdo bateri automjeti elektrik. Pragu prej 2 kWh vlen vetëm për bateritë industriale — përsëritet gabim pothuajse kudo, dhe siç sapo patë, kategoria vendos se cilat rreth dyzet fusha janë të detyrueshme për ju.

Më shumë për këtë regjim gjeni në faqen për Rregulloren për Bateritë, dhe nëse doni të shihni si duket kjo si sistem që punon — DPP për bateritë.