Pasaporta digjitale për lodrat: deklarata kalon në pasaportë

Nga 1 gusht 2030 një lodër pa pasaportë digjitale të produktit nuk mund të vendoset në tregun e BE-së. Për lodrat, vetë pasaporta bëhet deklarata e konformitetit.

Ndryshimi është më i madh nga sa duket. Te tekstilet, mobiljet dhe çeliku pasaporta i shton produktit të dhëna të reja. Te lodrat ajo zëvendëson dokumentin me të cilin prodhuesi sot deklaron se lodra është e sigurt dhe në përputhje me rregullat e BE-së. Nëse prodhoni, importoni ose shitni lodra në internet, ndryshimi ju prek edhe ju, dhe një pjesë e përgatitjes mund të nisë që tani.

Çfarë kërkon saktësisht Rregullorja (BE) 2025/2509 për pasaportën e lodrave?

Rregullorja (BE) 2025/2509 për sigurinë e lodrave u miratua më 26 nëntor 2025 dhe u botua në Gazetën Zyrtare të Bashkimit Evropian më 12 dhjetor 2025. Neni 19, paragrafi 1, është i shkurtër: para se ta vendosë një lodër në treg, prodhuesi harton për të një pasaportë digjitale të produktit.

Konsiderata 54 e rregullores shpjegon arsyen: pasaporta duhet të zëvendësojë deklaratën e konformitetit të BE-së sipas Direktivës 2009/48/KE. Vetë direktiva shfuqizohet nga 1 gusht 2030 (neni 56). Prandaj për lodrat nuk do të ketë periudhë gjatë së cilës, sipas ligjit, të përdoren njëkohësisht deklarata më vete dhe pasaporta. Regjimi i vjetër mbaron ditën kur nis i riu.

Rregullorja hyri në fuqi më 1 janar 2026, por nga kjo datë zbatohen vetëm disa dispozita, kryesisht për organet e vlerësimit të konformitetit. Detyrimi për pasaportë (neni 19) nuk është ndër to dhe vlen nga 1 gusht 2030. Qarkullojnë tekste që pretendojnë se pasaporta për lodrat është e detyrueshme që nga viti 2026. Nuk është.

Çfarë do të shohë inspektori në pasaportën e lodrës

Pasaporta digjitale e produktit e një lodre merr përsipër peshën juridike të deklaratës së konformitetit. Prandaj prodhuesi duhet ta përgatisë ashtu siç do ta lexojë autoriteti i mbikëqyrjes së tregut: çfarë do të shohë inspektori kur skanon kodin.

Kur të kontrollojë një lodër pas vitit 2030, inspektori do të shkojë fillimisht te pasaporta. Dosje me deklarata nuk do të ketë. Pra, pasaporta duhet të jetë e saktë në ditën e vendosjes në treg dhe të mbetet e disponueshme edhe pasi lodra të jetë shitur. Nëse kompania ndërron furnizuesin e softuerit ose mbyllet, të dhënat nuk duhet të zhduken bashkë me të.

Rregullorja shtrëngon edhe vetë kërkesat të cilave u referohet pasaporta. Ndalimet për substancat e rrezikshme zgjerohen me PFAS dhe çrregulluesit endokrinë, ndërsa vlerësimi i sigurisë duhet të mbulojë të gjitha rreziqet para se lodra të arrijë në treg. Meqë pasaporta është deklarata, pikërisht aty prodhuesi konfirmon se i ka përmbushur këto kërkesa.

Lodrat elektronike i bashkojnë disa deklarata në një pasaportë

Neni 19, paragrafi 5, i Rregullores 2025/2509 lejon që pasaporta e lodrës të përmbajë edhe deklaratat e konformitetit sipas akteve të tjera të BE-së. Lista është e gjatë: Akti për rezistencën kibernetike, Direktiva për pajisjet radio, rregullat për përputhshmërinë elektromagnetike, tensionin e ulët dhe RoHS, Akti për inteligjencën artificiale dhe rregullat për sistemet e mjeteve ajrore pa pilot (2019/945).

Prodhuesi i trenave prej druri mund ta anashkalojë pa merak këtë dispozitë. Me një makinë me telekomandë, një kukull që flet ose një robot edukativ puna ndryshon: një lodër e tillë sot mund të ketë tri ose katër deklarata të veçanta. Pas vitit 2030 ato mund të bashkohen në një pasaportë të vetme, pas një kodi të vetëm QR.

Akti për rezistencën kibernetike vjen më herët. Detyrimet e tij për raportim zbatohen nga 11 shtator 2026, ndërsa kërkesat e tjera nga 11 dhjetor 2027. Prodhuesi i një lodre të lidhur në rrjet do të duhet ta përgatisë dokumentacionin sipas këtij akti gati tre vjet para pasaportës. Ka kuptim ta organizojë në mënyrë të tillë që më vonë të kalojë në pasaportë pa u rishkruar.

Çfarë nuk është vendosur ende për pasaportën e lodrave

Detajet teknike të pasaportës digjitale të produktit për lodrat ende nuk janë miratuar. Neni 49 i Rregullores 2025/2509 ia lë Komisionit Evropian të përcaktojë me akt të deleguar bartësin e të dhënave, të drejtat e aksesit dhe standardet sipas të cilave ndërtohet pasaporta. Ky akt do të zbatohet më së shpejti 18 muaj pas hyrjes së tij në fuqi. Deri në fund të tetorit 2026 nuk gjetëm asnjë projekt të publikuar.

Prandaj sot askush nuk mund t'ju japë listën e plotë të fushave të pasaportës së një lodre. Këtë do ta përcaktojnë akti i deleguar dhe standardet të cilave ai do t'u referohet. Kush pretendon të kundërtën, po hamendëson.

Megjithatë e dimë mbi çfarë do të mbështetet pasaporta. Edhe sot deklarata e konformitetit bazohet në dokumente konkrete: vlerësimi i sigurisë, raportet e testimit sipas EN 71, të dhënat për përbërjen kimike dhe materialet, paralajmërimet dhe kufiri i moshës. Të njëjtat dokumente do t'ju duhen edhe pas vitit 2030. Do të ndryshojë vetëm vendi ku ruhen.

Edhe importuesit dhe shitësit në internet kanë detyrime

Pasaportën për lodrat e harton prodhuesi (neni 19, paragrafi 1, i Rregullores 2025/2509), por rregullorja u ngarkon detyrime edhe importuesve dhe shpërndarësve si operatorë ekonomikë. Rregullat janë të njëjta për një lodër të prodhuar në BE, të importuar nga një vend i tretë ose të shitur në internet.

Për një kompani nga Shqipëria ose Kosova që blen lodra dhe i shet në tregun e BE-së, në dyqanin e vet ose në internet, kjo do të thotë pyetje konkrete që duhen bërë furnizuesit. A do të mund t'i japë fabrika në Azi të dhënat nga të cilat ndërtohet pasaporta? Në cilën gjuhë? Kush do ta mirëmbajë pasaportën nëse furnizuesi ndërpret bashkëpunimin me ju? Është më e lehtë t'i futni këto në kontratë në vitin 2027 sesa t'i zgjidhni në korrik të vitit 2030.

Çfarë mund të rregulloni që tani

Përgatitja për pasaportën e lodrave mund të nisë edhe para aktit të deleguar, sepse hapi i parë është të dini çfarë keni. Filloni nga tri gjëra:

1. Inventari i modeleve. Cilat lodra vendosni në treg, cilat do të vazhdojnë edhe pas vitit 2030 dhe cilat prej tyre janë elektronike ose të lidhura në rrjet.
2. Dokumentet pas çdo deklarate. Ku ndodhen raportet e testimit, vlerësimi i sigurisë dhe të dhënat për substancat. Nëse janë nëpër email-e dhe skedarë PDF të skanuar, tani është koha t'i mblidhni në një vend.
3. Të dhënat nga furnizuesit. Cilat prej tyre vijnë nga vende të treta dhe nëse furnizuesi mund t'i dërgojë në formë të strukturuar.

Për të treguar si duket kjo në praktikë, përgatitëm një pasaportë shembull për një tren prej druri: vlerësimi i sigurisë, testet sipas EN 71, materialet dhe substancat kimike, të ndara në një pjesë publike për prindërit dhe një pjesë për autoritetet e mbikëqyrjes së tregut. Platforma jonë e publikon çdo pasaportë në 24 gjuhët zyrtare të BE-së, gjë që për një lodër që shitet në disa vende kursen një përkthim më vete për çdo treg.

Nga 1 gusht 2030 pasaporta e lodrës është dokument juridik

Pasaporta digjitale e produktit për lodrat është rasti i parë në të drejtën e BE-së ku pasaporta zëvendëson shprehimisht deklaratën e konformitetit. Data është 1 gusht 2030, baza ligjore është neni 19 i Rregullores (BE) 2025/2509, ndërsa detajet teknike presin një akt të deleguar sipas nenit 49.

Deri në vitin 2030 duket sikur ka shumë kohë. Për një prodhues lodrash elektronike që ndërkohë duhet të përmbushë edhe Aktin për rezistencën kibernetike, dhe për një importues që duhet të negociojë me furnizues jashtë BE-së, koha është më e shkurtër nga sa duket.

Më shumë për rregulloren gjeni në faqen Rregullorja për sigurinë e lodrave, ndërsa si e ndërtojmë pasaportën për lodrat, në faqen DPP për lodrat. Nëse doni t'i shqyrtojmë bashkë modelet dhe dokumentet tuaja, na shkruani.