Nëse ofruesi juaj i DPP falimenton nesër — çfarë ndodh me pasaportat tuaja?

Kur një kompani zgjedh një platformë për pasaportën digjitale të produktit, zakonisht pyet për çmimin, integrimet dhe afatet. Rrallë bën pyetjen që do të ketë më shumë rëndësi pas pesë vitesh: nëse ju pushoni së ekzistuari, çfarë ndodh me pasaportat e produkteve të mia?

Pyetja nuk është hipotetike. Një pasaportë duhet të mbetet e qasshme për vite pasi produkti ka dalë nga fabrika — ndërsa tregu i platformave DPP sot është plot me kompani të themeluara më pak se tre vjet më parë.

Çfarë kërkon realisht rregullorja

Rregullorja (BE) 2024/1781 e trajton këtë në dy vende, dhe ato nuk janë e njëjta gjë.

Neni 10(4) është i shkurtër dhe i qartë: operatori ekonomik, kur e vendos produktin në treg, duhet të vërë në dispozicion një kopje rezervë të pasaportës përmes një ofruesi të shërbimit të pasaportës digjitale të produktit. Ky është detyrim, jo praktikë e mirë. Për një prodhues në Shqipëri ose Kosovë, operatori që e vendos produktin në tregun e BE-së është shpesh importuesi juaj në BE — por të dhënat e pasaportës vijnë nga ju.

Neni 2(32) përcakton kush mund të jetë një ofrues i tillë: një palë e tretë e pavarur, e autorizuar nga operatori, që përpunon të dhënat e pasaportës për t’i vënë në dispozicion të atyre që kanë të drejta qasjeje.

Pra, kopja rezervë nuk mund të qëndrojë te ju dhe nuk mund të qëndrojë te i njëjti ofrues. Ajo qëndron te një palë e tretë e pavarur. Ky është mekanizmi që synon t’ju mbrojë.

⚠ Saktësimi që e anashkalojnë shumica e shpjegimeve

Neni 11(e) thotë se pasaporta mbetet e qasshme për periudhën e përcaktuar në aktet e deleguara — përfshirë pas falimentimit, likuidimit ose ndërprerjes së veprimtarisë në Bashkim të operatorit ekonomik përgjegjës për krijimin e pasaportës.

Lexojini me kujdes këto fjalë të fundit. Mbrojtja është shkruar për rastin kur dështon prodhuesi — pala që e krijon pasaportën. Jo për rastin kur dështon platforma që e strehon atë.

Nëse ofruesi juaj i softuerit zhduket, rregullorja nuk e përshkruan shprehimisht këtë skenar. Ai mbulohet vetëm tërthorazi: përmes detyrimit të nenit 10(4) për ta vendosur kopjen rezervë te një palë e tretë e pavarur, dhe përmes standardit evropian EN 18221, që rregullon ruajtjen, arkivimin dhe qëndrueshmërinë e të dhënave, përfshirë replikimin mes operatorëve ekonomikë dhe operatorëve të kopjeve rezervë. Ai është një nga gjashtë standardet e cituara në Gazetën Zyrtare më 15 korrik 2026.

Ky dallim ka pasoja praktike. Do të thotë se përgjigjja për “po sikur të zhdukeni” nuk duhet të jetë një premtim në email. Ajo duhet të jetë emri i një pale të tretë dhe standardi sipas të cilit punon ajo.

Ende nuk ka akreditim për ofruesit e DPP

Kjo është pjesa për të cilën pothuajse askush nuk shkruan. Neni 11 i jep Komisionit të drejtën të miratojë akte të deleguara që përcaktojnë kërkesat që duhet të plotësojnë ofruesit e shërbimit të pasaportës digjitale të produktit për t’u bërë të tillë — dhe, kur është e përshtatshme, një skemë certifikimi për të verifikuar përputhshmërinë.

Autorizimi ekziston. Akti jo. Kjo do të thotë se sot kushdo mund ta quajë veten ofrues të shërbimit DPP. Nuk ka regjistër, nuk ka akreditim, nuk ka provim.

Pasoja praktike: zgjedhja e një ofruesi sot është tërësisht përgjegjësia juaj, jo diçka që një rregullator e ka kontrolluar tashmë në emrin tuaj.

Sa kohë duhet të mbetet e qasshme pasaporta?

Përgjigjja e ndershme është se ende askush nuk e di. Neni 11 i referohet “periudhës së përcaktuar në aktet e deleguara” — dhe akti i deleguar për grupin tuaj të produkteve me shumë gjasa ende nuk ekziston.

Nëse një ofrues ju jep sot një numër konkret për kategorinë tuaj, pyeteni nga vjen. Rregullorja nuk përmban asnjë.

Gjashtë pyetje para se të firmosni

1. Kush është ofruesi juaj i kopjes rezervë dhe në çfarë mënyre është i pavarur nga ju? Përgjigjja është një emër, jo fjala “po”.

2. Ku ndodhet kopja kryesore? Neni 11(c) lejon që ajo të qëndrojë ose te operatori ekonomik, ose te ofruesi i shërbimit — sqaroni cila vlen për ju.

3. A e zbatoni EN 18221, dhe konkretisht replikimin te një operator i kopjes rezervë dhe rregullat për jetëgjatësinë e të dhënave?

4. Nëse e ndërpres kontratën, në çfarë formati i marr të dhënat e mia? Neni 10(1)(d) kërkon që të dhënat të bazohen në standarde të hapura dhe të transferueshme përmes një rrjeti të hapur shkëmbimi të ndërveprueshëm — shprehimisht pa varësi nga furnitori.

5. Çfarë bëni me të dhënat e mia përveç ruajtjes? Neni 11 u ndalon ofruesve t’i shesin, t’i ripërdorin ose t’i përpunojnë të dhënat përtej asaj që kërkon shërbimi, përveç nëse është rënë dakord posaçërisht me operatorin.

6. Si demonstrohet autenticiteti i të dhënave? Neni 11(g) kërkon vërtetim, besueshmëri dhe integritet. Kini parasysh se dy standardet e sigurisë — për të drejtat e qasjes dhe për vërtetimin e të dhënave — ende nuk janë cituar në Gazetën Zyrtare.

Pse ky është test edhe për ne

Ne i publikojmë këto pyetje sepse vlejnë edhe për ne. Nëse i bëni dhe merrni një përgjigje me emra, nene dhe standarde, po flisni me një ofrues serioz. Nëse merrni vetëm qetësim, e dini çfarë mungon.

Pasaporta duhet ta tejkalojë jetën e produktit. Produkti shpesh e tejkalon jetën e prodhuesit të vet. Dhe në këtë treg — ndonjëherë edhe atë të platformës.