Asnjë rregullore nuk ju përmend. Klienti juaj po i kërkon tashmë të dhënat.

Kërkesa rrallë vjen si letër nga një rregullator. Ajo vjen si shtojcë nga departamenti i prokurimit të klientit tuaj: një tabelë me dyzet kolona, dy javë kohë për ta kthyer, dhe një rresht në krye që thotë se kjo është një kërkesë e re sipas marrëveshjes kuadër.

Hapni rregulloren për të parë nëse jeni vërtet të detyruar. Ju nuk përmendeni aty.

Ky nuk është gabim i klientit tuaj dhe nuk është gabimi juaj. Kështu është ndërtuar legjislacioni, dhe ia vlen ta kuptoni saktësisht pse, para se të vendosni si të përgjigjeni.

Detyrimi dhe puna ndodhen në vende të ndryshme

Si ESPR, ashtu edhe Rregullorja për bateritë, ia ngarkojnë detyrimin e pasaportës operatorit ekonomik që e vendos produktin në tregun e BE-së. Nëse prodhoni një komponent që hyn në produktin e dikujt tjetër, nuk vendosni asgjë në treg. E vendos klienti juaj. E njëjta vlen kur eksportoni nga Shqipëria ose Kosova: produktin në tregun e BE-së e vendos importuesi ose klienti juaj atje.

Pra, detyrimi është i tyre. Gjoba është e tyre. Autoriteti i mbikëqyrjes së tregut do të trokasë në derën e tyre.

Të dhënat, megjithatë, janë tuajat. Përbërja, origjina e lëndës së parë, seria, certifikata e furnitorit tuaj, pesha, procesi. Klienti juaj fizikisht nuk mund të krijojë asnjë prej tyre, sado i detyruar të jetë.

E gjithë asimetria është në këtë fjali. Rreziku është i tyre, puna është e juaja, dhe emri juaj nuk shfaqet askund në tekst.

Afati i klientit tuaj ju arrin më herët

Datat që përmenden publikisht janë datat e klientit tuaj.

Bateritë. Nga 18 shkurti 2027. Formulimi i saktë në nenin 77(1) të Rregullores (BE) 2023/1542 është: çdo bateri LMT, çdo bateri industriale me kapacitet mbi 2 kWh dhe çdo bateri e automjeteve elektrike. Vini re ku qëndron pragu, sepse përsëritet gabim pothuajse kudo: 2 kWh vlen vetëm për bateritë industriale. Çdo bateri EV dhe çdo bateri LMT është në fushëveprim pavarësisht kapacitetit.

Automjetet. Rregullorja (BE) 2026/1738 hyri në fuqi më 13 gusht 2026. Neni 13 fut pasaportën digjitale të qarkullueshmërisë së automjetit nga 1 shtatori 2032. Data duket e largët, por teksti është më interesant se data: pasaporta duhet të jetë e përafruar, e ndërveprueshme dhe, kur është e mundur, e integruar me pasaportën e baterisë sipas nenit 77 dhe me pasaportat sipas ESPR. Dhe kur informacioni është tashmë i qasshëm përmes njërës prej tyre, ai nuk duhet dyfishuar.

Me fjalë të tjera, ligjvënësi nuk po ndërton tri pasaporta të veçanta. Po ndërton një shtresë të lidhur të dhënash, ku të dhënat tuaja hyjnë një herë dhe nga ku lexojnë disa regjime.

Tekstilet. Ndër grupet e para të produkteve sipas ESPR. Udhërrëfyesi deri në 2030 është publikuar tashmë.

Tani bëni llogarinë që klienti juaj e ka bërë tashmë. Një markë që duhet të dërgojë një pasaportë më 18 shkurt 2027 nuk nis të mbledhë të dhëna më 17 shkurt. Nis dymbëdhjetë deri në tetëmbëdhjetë muaj më herët, sepse i duhet kohë të kalojë nga furnitori në furnitor, të marrë përgjigje në një duzinë formatesh, t’i bashkojë në një dhe të zbulojë cilat mungojnë.

Që do të thotë se nis tani. Prandaj tabela është në kutinë tuaj postare sot dhe jo në 2027.

Kush ndodhet tashmë në këtë pozitë

Tri grupe, dhe të treja janë më të mëdha nga sa duken nga jashtë.

Prodhuesit e komponentëve për automjete. Shembulli më i njohur në rajon është Bullgaria: sipas Agjencisë Bullgare të Investimeve, rreth 80% e sensorëve në makinat evropiane dhe mbi 90% e sensorëve të airbag-ëve prodhohen atje; Melexis, Sensata dhe Schneider Electric prodhojnë atje. Këta komponentë hyjnë në makina të prodhuesve gjermanë, francezë dhe italianë, bateritë e të cilave duan pasaportë nga shkurti 2027 dhe automjetet nga 2032. Asnjë prej këtyre rregulloreve nuk e përmend furnitorin e sensorëve. Secila prej tyre e arrin atë përmes një kontrate. E njëjta logjikë vlen për çdo furnitor metalesh ose komponentësh nga Shqipëria dhe Kosova.

Nënkontraktorët e tekstilit. Ata qepin për markat e të tjerëve — në Shqipëri, veshjet përbëjnë 21,6% dhe produktet e lëkurës 17,0% të eksporteve të produkteve të përpunuara (INSTAT, 2025). Detyrimin e ka marka. Punishtja i mban të dhënat për përbërjen dhe origjinën, dhe është e vetmja palë që i mban.

Prodhuesit e etiketave, etiketave varëse dhe ambalazheve. Ky rast është i ndryshëm në një aspekt të rëndësishëm dhe meriton seksionin e vet.

Kosto apo produkt

Ka dy mënyra për t’iu përgjigjur tabelës, dhe dallimi mes tyre është i madh.

E para është ta trajtoni si kosto përputhshmërie. E plotësoni. Pastaj e plotësoni sërish për klientin tjetër, në formatin e tij, me kolonat e tij. Pastaj sërish. Funksionon, askush nuk mund t’ju fajësojë, dhe kushton njësoj çdo vit pa sjellë asgjë.

E dyta është ta ktheni të njëjtin informacion në diçka që shitni. Kjo nuk është e hapur për të gjithë, por për disa është e qartë dhe thjesht nuk është vënë re ende.

Nëse prodhoni etiketa, etiketa varëse ose ambalazhe, bartësi i të dhënave është fjalë për fjalë artikulli që ia shitni tashmë klientit. Një kod unik në etiketë, një faqe pas kodit që tregon çfarëdo që klienti do të tregojë për produktin, dhe mundësia për ta ndryshuar këtë përmbajtje pa ristampuar asgjë. Për klientin tuaj është një veçori e etiketës që ai e blen gjithsesi nga ju. Për ju është një rresht i ri në të njëjtën porosi.

Pikërisht për këtë ndërtuam Traceability: një platformë funksionale që një prodhues etiketash e ofron me markën e vet ose krahas markës sonë, me çmim për artikull, për seri që maten në miliona dhe jo në dhjetëra. Vënia në punë matet në javë. Klienti mbetet i juaji, dhe kontrata mbetet mes jush të dyve.

Nëse nuk prodhoni etiketa, rruga e dytë zakonisht duket më pak si produkt më vete dhe më shumë si levë në negociata. Një furnitor që i përgjigjet tabelës për dy ditë në një format të strukturuar është në pozitë tjetër nga ai që përgjigjet për gjashtë javë në Excel. Ky dallim duket kur rinovohet kontrata.

Çfarë nuk do të bëjë për ju gatishmëria

Tri gjëra që ia vlen të thuhen që në fillim, jo më pas.

Gatishmëria nuk e transferon detyrimin. Ai mbetet te klienti juaj dhe nuk ka asnjë mekanizëm përmes të cilit kalon te ju. Nëse dikush po ju shet përputhshmëri, kontrolloni saktësisht çfarë nënkupton me të.

Gjurmueshmëria që shitet sot nuk është e detyrueshme. Pikërisht për këtë shitet lehtë: klienti e do tani, për arsye tregtare të vetat, jo sepse dikush e detyron.

Dhe e kundërta vlen në drejtimin e dobishëm. Për një kompani që ka tashmë gjurmueshmëri të strukturuar, pasaporta më vonë është një konfigurim, jo një projekt i ri. Në drejtimin tjetër nuk funksionon. Ky është argumenti për të nisur prej andej dhe jo nga rregullorja.

Nga t’ia nisni

Katër hapa, në këtë rend.

Gjeni cilët nga klientët tuaj janë në grupet e para të produkteve. Jo të gjithë janë. Lista është e shkurtër dhe publike, dhe ju tregon cilat kërkesa vijnë vitin e ardhshëm dhe cilat pas pesë vitesh.

Kontrolloni çfarë keni tashmë. Përbërja, origjina, seria dhe certifikatat pothuajse gjithmonë ekzistojnë. Problemi rrallë është se mungojnë të dhënat. Problemi është se ato ndodhen në shtatë vende dhe dalin në format tjetër për çdo klient.

Zgjidheni formatin një herë. Identifikuesit GS1, QR ose Data Matrix si bartës, të dhëna të hapura që eksportohen. E njëjta bazë mbi të cilën ndërtohet rregullorja që po vjen. Formati që zgjidhni tani është ripunimi që shmangni më vonë.

Vendosni nëse është kosto apo produkt. Ky është i vetmi vendim në këtë listë që është i juaji dhe jo i klientit tuaj.

Tabela me dyzet kolona do të vijë gjithsesi. Pyetja është nëse do ta plotësoni çdo vit, apo do ta shitni.

Nëse prodhoni etiketa, etiketa varëse ose ambalazhe, shihni si duket në një produkt real. Nëse jeni në njërin nga dy grupet e tjera, pasaporta digjitale e produktit është vendi ku duhet nisur.